Onderhoud aan ringen en oorbellen | Ringmaten | Slijpvormen | Wat is zilver?
De schaal van Mohs
Edelstenen krijgen vaak een cijfer op de schaal van Mohs. Deze schaal van één tot tien geeft de hardheid van gesteente aan. De tien staat voor het hardste gesteente, de één voor het zachtste gesteente. Hieronder geven we je een paar voorbeelden van gesteenten en hun bijbehorende cijfer op de schaal van Mohs.
10 Diamant
9,25 Syntethisch Moissaniet
9 Korund (o.a. saffier en robijn)
8 Topaas
7,5 Smaragd, Aquamarijn en Toermalijn
7,2 Granaat
7 Kwarts, Jade (o.a. bergkristal, amethist, roze kwarts, rookkwarts, agaat, jaspis, onyx, chalcedoon en citrien)
6,5 Hematiet, Peridot
6 Orthoklaas, Veldspaat
5,5 Sodaliet, Turkoois
5 Apatiet
4 Fluoriet, Malachiet
3,5 Bloedkoraal
3 Calciet, Parels
2 Gips
1 Talk
Nader uitgelegd
De Hardheidsschaal van Mohs is een schaal van 1 tot 10, die de relatieve hardheid van een mineraal aangeeft. De hardheid kan bepaald worden met een sclerometer.
De schaal werd ontwikkeld door de Oostenrijkse mineraloog Friedrich Mohs (Gernrode, 29 januari 1773 — Agordo, 29 december 1839). Hij karakteriseerde mineralen aan de hand van hun fysische eigenschappen (kristalvorm, hardheid, dichtheid). Tot dan toe werden mineralen voornamelijk gekarakteriseerd door hun chemische samenstelling. Friedrich Mohs is met name bekend vanwege de naar hem benoemde hardheidsschaal voor stoffen. Mohs stierf tijdens een bezoek aan Italië in Agordo nabij Belluno.
Hardheid valt te bepalen door te zien welke stof de andere een kras kan toebrengen. De hoogste waarde is 10, die wordt toegekend aan diamant. Met een diamant kan dus iedere andere stof gekrast worden. Boornitride bijvoorbeeld is iets zachter dan diamant, maar harder dan alle volgende vaste stoffen, het heeft een hardheid van 9,8. Mohs selecteerde tien welbekende mineralen voor zijn schaal, maar bij latere metingen bleek dat zijn schaal niet lineair is. Men kan namelijk in een laboratorium ook een absolute hardheid bepalen.
Hoewel de hardheidsschaal empirisch is, is hij van groot belang tijdens veldwerk aan mineralen. Het is één van de hulpmiddelen om mineralen te identificeren, zonder een beroep te moeten doen op analyse achteraf in een laboratorium.
Zodra edelstenen een hardheid van minder dan 7 (kwarts) hebben, rangschikt men ze onder de halfedelstenen.
|
Mohs Hardheid |
Mineraal | Molecuulformule |
Absolute Hardheid |
Krasinformatie |
| 1 | Talk | Mg3Si4O10(OH)2 | 1 | Het zachtste mineraal. Met elk van de andere krasbaar |
| 2 | Gips | CaSO4·2H2O | 2 | Krasbaar met een vingernagel |
| 3 | Calciet | CaCO3 | 9 | Met een koperen munt krasbaar, met een stalen mes zeer goed snijdbaar |
| 4 | Fluoriet | CaF2 | 21 | Met een mes enigszins krasbaar |
| 5 | Apatiet | Ca5(PO4)3(OH-,Cl-,F-) | 48 | Met een mes nog krasbaar |
| 6 | Orthoklaas | KAlSi3O8 | 72 | Met een mes nauwelijks, met een stalen vijl enigszins krasbaar |
| 7 | Kwarts | SiO2 | 100 | Krast glas, staal, koper en de meeste andere stoffen |
| 8 | Topaas | Al2SiO4(OH-,F-)2 | 200 | Krast kwarts |
| 9 | Korund | Al2O3 | 400 | Krast topaas |
| 10 | Diamant | C | 1500 | De hardste van alle bekende natuurlijke stoffen. Kan enkel gekrast worden met diamant |
Meer